BAGAIMANA ANDA MENGUKUR PERBELANJAAN YANG TELAH DIBERIKAN OLEH MARA KEPADA PELAJAR-PELAJAR MRSM ? ADAKAH PERBELANJAAN YANG DIBERIKAN ITU TELAH DAPAT MENGHASILKAN KUALITI PENDIDIKAN YANG TINGGI KEPADA NEGARA ?

 

 

Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) merupakan antara salah satu bahagian yang memainkan peranan penting di bawah Majlis Amanah Rakyat (MARA). Ianya bertanggungjawab sebagai sebuah organisasi yang mengawal selia semua program pembangunan akademik dan fizikal Maktab Rendah Sains Mara(MRSM) dan juga merupakan satu entiti yang peranannya setaraf dengan Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM). BPM menjadi struktur organisasi birokrasi berpusat yang terbesar di antara bahagian-bahagian lain di dalam MARA, ia mengandungi 48 buat MRSM, 3 050 guru, 1 680 staff sokongan dan      20 265 orang pelajar.   Pelaksanaan tugas dan tanggungjawab di BPM dibahagikan kepada tiga aktiviti/ cawangan utama iatu Cawangan Kurikulum, Cawangan Pengurusan dan Perkhidmatan serta Cawangan Hal Ehwal Pelajar.

 Justeru itu Mara menawarkan perkhidmatan pendidikan alternatif melalui Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM), sistem pendidikan SPMRSM yang berlandaskan empat komponen utama iaitu pembangunan kurikulum, pembangunan kokurikulum, pembangunan pelajar dan perkhidmatan pendidikan. Kurikulum MRSM adalah suatu siri program pendidikan kurikulum asas dan kurikulum terbeza yang menekankan kepada aspek intelek, kemahiran dan pengalaman. Kurikulum dan Kokurikulum asas merupakan kurikulum dan kokurikulum sedia ada dalam sistem pendidikan kebangsaan, manakala kurikulum terbeza adalah dari segi pertambahan program-program sedia ada seperti Kemahiran Asas Tingkatan 1 (KAT 1), Ulul Albab, School Enrichment Model (SEM), Mara Intensive Gifted and Talented Youth (MIGTY) dan International General Certificate of Secondary Education (IGCSE) dari Universiti Cambridge.

 MARA melalui  Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) telah bertindak sebagai agen pemboleh ubah dari sistem pendidikan  sedia ada dan menjadi satu organisasi yang formal. Menurut Harling (1989), setiap organisasi ada kuasa yang formal dan badan rasmi, peraturan dan undang-undang yang membantu untuk mencapai matlamat.  Matlamat Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) adalah menjadikan Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM) sebagai satu institusi untuk mendidik bakal-bakal saintis profesional yang bertaraf Nobel Laureate, usahawan teknologi dan pemimpin dalam pelbagai bidang, serta mempunyai personaliti terpuji iaitu berakhlak mulia, cemerlang, serta berdaya saing pada peringkat global (Global, Cemerlang dan Kompetitif).  

 Sebagai sebuah institusi pendidikan alternatif, SPMRSM melalui BPM mestilah berupaya mengekalkan dan meningkatkan daya saing bagi memastikan ia terus menjadi pilihan utama ibu bapa di Malaysia. Sehubungan dengan itu , BPM mempunyai peranan sebagai kuasa eksekutif formal menjadikan SPMRSM sentiasa berkualiti mencapai hasrat wawasan 2020.

 Aspek Kawalan Pengurusan sistem  pendidikan di MARA amat berbeza dengan Kementerian Pelajaran Malaysia (KPM), Pengarah BPM diberi mandat dan  peranan yang amat besar bagi merealisasikan matlamat organisasi untuk menjadikan Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM) sebagai trendsetter kepada arus sistem pendidikan sedia ada. Pengarah dan ahli-ahli pengurusan BPM bertindak menguruskan perancangan dasar-dasar pendidikan MARA yang sedia ada dan sentiasa peka kepada faktor-faktor perubahan sekeliling berkaitan pembangunan pendidikan, urusan pengambilan dan penempatan guru, urusan pengambilan dan penempatan pelajar, urusan pembangunan fizikal MRSM, urusan pemantaun MRSM dan semuanya ini membentuk beberapa urusan formalisasi dalam pengurusan BPM. Unsur formalisasi di Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) boleh diterjemahkan seperti berikut; Pertama, struktur kawalan hierarki yang bertujuan menurunkan kuasa dan autoriti dari pihak pengurusan MARA, BPM kepada pengetua,  guru-guru serta warga MRSM. Kedua, setiap jawatan di pengurusan  BPM mempunyai tugas, peranan dan tanggungjawab yang telah ditentukan. Ketiga, kesatuan prosedur peraturan, undang-undang dan tata cara kerja yang khas untuk mengawal tindakan dan pergerakan warga kerja BPM yang bertujuan menyelaras pengurusan Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM). Keempat, sistem penilaian prestasi dalam kalangan warga BPM menerusi ganjaran atau kenaikan pangkat berdasarkan kemahiran dan prestasi kerja.

Dengan sokongan padu daripada pengurusan atasan MARA (stakeholder) dan seluruh warga MRSM, pelbagai pendekatan baru dapat dilaksanakan untuk memastikan MRSM sentiasa unggul berbanding dengan pesaing-pesaingnya. Ini dapat dicapai melalui amalan-amalan seperti TQM (Pengurusan Kualiti Menyeluruh) dan piawaian antarabangsa (ISO) agar pencapaian MRSM berada pada taraf dunia dan mendapat pengiktirafan antarabangsa. Sesungguhnya MRSM melalui BPM sebagai kuasa kawalan formal telah dan akan sentiasa menghasilkan produk dan perkhidmatan yang diiktiraf melalui amalan Key Performance Indicator (KPI).  

 Antara perkara yang menjadi  indikator BPM terhadap Kepimpinan Pendidikan (Instructional Leadership). Pertama; Perancangan Strategik yang mantap, fleksibel dan bersifat futuristik sesuai dengan tuntutan stake holder, ibu bapa, pelajar dan masyarakat bagi mencapai matlamat SPMRSM. Untuk itu kepimpinan BPM sentiasa bersikap proaktif dan inovatif dalam mengatur perancangan dan tindakan agar sesuai dengan keperluan semasa dan akan datang. Kedua; Pengurusan ilmu telah dapat dilaksanakan secara berkesan, berkualiti dan terkini melalui proses pengurusan, pengekalan dan perkongsian ilmu yang diwujudkan melalui penyediaan penulisan/ rekod program, penulisan pengalaman oleh pakar dan pelaksana, sesi seminar/ bengkel, proses penandaarasan (benchmarking) dan Persidangan Bitara Nasional (PERBINA). Ketiga; Penandaarasan (benchmarking) adalah satu proses yang sistematik dan berterusan untuk mencari, mempelajari, mengadaptasi dan melaksana amalan-amalan terbaik daripada organisasi yang sama atau daripada organisasi lain ke arah pencapaian prestasi unggul. Keempat; Standard Pendidikan MARA (SPMa) adalah satu set petunjuk pematuhan standard kualiti pengurusan dan kepimpinan pendidikan MARA yang telah ditetapkan untuk dijadikan pengukur perbandingan berasaskan  skor dalam usaha meningkatkan dan membuat penambahbaikan berterusan. Kelima; Pengurusan Kualiti Menyeluruh  (TQM) merupakan satu bentuk pengurusan kualiti yang membantu BPM menghadapi persekitaran yang berubah. Melalui TQM BPM dapat meningkatkan kecemerlangan dan keberkesanan dengan mengamalkan konsep penambahbaikan berterusan, betul pada kali pertama dan kecacatan sifar. Dalam Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM), TQM telah diamalkan pada semua peringkat dan program pengurusan. Keenam; International Organization of Standardization (ISO) merupakan usaha menjadikan institusi pendidikan SPMRSM diiktiraf sebagai institusi terbilang di dalam negara dan terkenal di peringkat antarabangsa. Ketujuh; Pelan penggantian merupakan satu perancangan menggunakan kaedah yang sistematik dalam mengenal pasti, menilai dan membangunkan keupayaan pegawai bagi memenuhi keperluan organisasi pada masa kini dan akan datang. Kelapan; Pengurusan Perubahan (Change Management) merupakan proses mengupayakan organisasi dan individu untuk bertanggungjawab terhadap masa depan yang lebih baik. Dalam proses ini, BPM sebagai kuasa kawalan pengurusan formal dan SPMRSM sebagai bahagian menerima kawalan akan melalui peringkat penerimaan perubahan, sedar, faham dan bersedia untuk bersetuju menerima perubahan yang akan berlaku. Kesembilan; Pembentangan laporan dan perancangan tahunan maktab diadakan bertujuan untuk memantau pelaksanaan pengurusan pentadbiran dan program-program di SPMRSM. Pengetua dikehendaki hadir membentangkan laporan dan perancangan tahunan maktab di Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) mengikut jadual yang telah ditetapkan.

 Dalam mentadbir perjalanan sesebuah organisasi sosial berkaitan sistem pengurusan pendidikan, banyak pertimbangan yang perlu diambil kira. Sekiranya pertimbangan ini diketepikan maka akan wujudlah konflik yang akhirnya akan melemahkan struktur pentadbiran organisasi itu sendiri. Menurut Markoczy dan Xin (2004), sesebuah organisasi tidak boleh berjaya jika ahli-ahlinya tidak mengamalkan semangat kewarganegaraan yang baik dan melaksanakan segala gelagat organisasi yang positif.  Justeru sistem organisasi formal di dalam sistem pengurusan Bahagian Pendidikan Menengah (BPM) mampu mencapai visi, misi dan matlamat penubuhan Sistem Pendidikan MRSM (SPMRSM) didalam menghasilkan kualiti pendidikan yang tinggi kepada negara.

 

abu74ammar@yahoo.com

http://unitpimrsm.net/

 

 

SEKOLAH BERKESAN – STOLL & FINK

Norma Meningkatkan Keberkesanan Sekolah :-

1. Shared Goals  - ` Kita Tahu Di Mana Kita Pergi `

2. Responsibility For Success - ` Kita Mesti Berjaya `

3. Collegiality - ` Kita Bekerja Mengenai Perkara ini Bersama-sama `

4. Continuous improvement - ` Kita Boleh Mendapatkan Yang Lebih Baik `

5. Lifelong learning - ` Pembelajaran Adalah Untuk Semua Orang `

6. Risk taking - ` Kita Belajar Dengan Mencuba Sesuatu Yang Baru `

7. Support - ` Selalu Ada Seseorang Di Sana Untuk Membantu `

8. Mutual respect - ` Semua Orang Mempunyai Sesuatu Untuk Menawarkan `

9. Openness - ` Kita Boleh Membincangkan Perbezaan Kita `

10. Celebration and humour - ` Kita Berasa Baik Tentang Diri Kita `

Stoll and Fink (1996)25

Four Teaching Cultures :-

● Individualism — Classrooms as “egg-crates” or “castles”. Autonomy, isolation and insulation prevail, and blame and support are avoided.

● Collaboration — Teachers choose, spontaneously and voluntarily, to work together, without an external control agenda. Forms include: “comfortable” activities—sharing ideas and materials—and rigorous forms, including mutual observation and focused reflective enquiry.

● Contrived collegiality — Teachers’ collaborative working relationships are compulsorily imposed, with fixed times and places set for collaboration, for example planning meetings during preparation time.

● Balkanisation — Teachers are neither isolated nor work as a whole school. Smaller collaborative groups form, for example within secondary school departments, between infant and junior teachers, and class teachers and resource support teachers. - Hargreaves (1994)22

 

                             (IMPROVING)                                           (DECLINING)

(EFFECTIVE)	MOVING		CRUISING
		STROLLING
(INFFECTIVE)	STRUGGLING		SINKING

   Tipologi Budaya Sekolah

● Moving

1.      Boosting pupils’ progress and development

2.      Working together to respond to changing context

3.      Know where they’re going and having the will and skill to get there

4.      Possess norms of improving schools

● Cruising

1.      Appear to be effective

2.      Usually in more affluent areas

3.      Pupils achieve in spite of teaching quality

4.      Not preparing pupils for changing world

5.      Possess powerful norms that inhibit change 31

● Strolling

1.      Neither particularly effective nor ineffective

2.      Moving at inadequate rate to cope with pace of change

3.      Meandering into future to pupils’ detriment

4.      Ill-defined and sometimes conflicting aims inhibit improvement

● Struggling

1.      Ineffective and they know it

2.      Expend considerable energy to improve

3.      Unproductive ‘thrashing about’

4.      Will ultimately succeed because have the will, if not the skill

5.      Often identified as ‘failing’, which is demotivational

● Sinking

1.      Ineffective: norms of isolation, blame, self-reliance, and loss of faith powerfully  

         inhibit  improvement

2.      Staff unable to change

3.      Often in deprived areas where they blame parenting or unprepared children

4.      Need dramatic action and significant support.

 

 

 

 

BAGAIMANA PENGETUA MEMIMPIN GURU-GURU TANPA MENGGUNAKAN KUASA DAN KEDUDUKAN

Pengetua ialah individu yang bertanggungjawab dalam melaksanakan proses tindakan, menentukan matlamat dan proses menggerakkan anggota bagi memastikan operasi harian di sekolah dapat berjalan dengan lancar dan berkesan (Azlin, 2004). Pengetua ialah orang yang penting yang memimpin dan mengurus sekolah bagi mencapai matlamat sekolah. Sebagai ketua yang dilantik secara formal oleh pihak berkuasa dan sah dari segi undang-undang dalam organisasi sekolah, pengetua diberikan kuasa dan kedudukan yang istimewa bagi menentukan perjalanan sekolah sewajarnya. Pengetua diharapkan dapat menjalankan ketiga-tiga bidang tugas sekali gus iaitu mengurus, memimpin dan mentadbir (Hussein, 1993).

Sebagai pemimpin, pengetua menjadi individu paling penting dan berpengaruh di dalam sesebuah sekolah. Beliau ialah orang yang bertanggungjawab terhadap semua aktiviti yang berlaku di sekolah. Beliau juga ialah pakar runding, penasihat dan koordinator bagi program-program pengajaran dan pembelajaran di sekolah dan perlu juga menghabiskan masa yang lebih dalam aktiviti-aktiviti profesional guru dan pelajar dan jangan hanya bekerja semata-mata sebagai pengurus dan pentadbir yang berkurung di biliknya mengeluarkan arahan dan surat-surat siaran (Hussein, 1993). Pengetua harus boleh bekerja dengan stafnya khasnya guru-guru dan orang lain. Beliau mesti berupaya mewujudkan semangat kerja sepasukan yang menggalakkan suasana pengajaran dan pembelajaran yang kuat di sekolah. Tahap kepimpinan pengajaran yang ditampilkan menjadi kayu ukur kepada pencapaian sekolah dalam bidang akademik.

            Justeru, pengetua yang mengamalkan kepimpinan pengajaran yang berkesan akan mencetuskan sesuatu yang positif dalam diri guru-guru dan begitu juga sebaliknya. Sekolah sebagai satu sistem sosial terbuka dan juga satu entiti dipertanggungjawabkan untuk mencapai matlamat hasilan pembelajaran yang memberangsangkan dalam kalangan murid-muridnya. Hal ini semua bertitik tolak daripada bagaimana pengetua melaksanakan dan mencapai tahap kepimpinan pengajaran yang mampu menjadi medium utama bagi memastikan setiap pelajar boleh belajar dan berjaya. Kepemimpinan pengajaran pengetua adalah sangat penting kerana kepemimpinan bercorak ini dapat menghasilkan pengajaran dan pembelajaran berkesan di kalangan guru dan pelajar yang dapat menghasilkan prestasi akademik yang cemerlang (Weber, 1971; Brookover, et al. 1979; Hallinger dan Murphy 1985; Wiebes, 1991; Hallinger dan Heck, 1996; Johnson, et al. 2000 ). Ini bermaksud bahawa pengetua berperanan sebagai kepemimpinan pengajaran dapat mempengaruhi para guru mengamalkan pengajaran berkesan di bilik darjah. Hanya dengan pengajaran yang berkesan di bilik darjah pembelajaran di kalangan para pelajar akan berlaku secara berkesan ( Abdul Shukur, 2000; Rowe, et al.1995 dan van der Werf, 1997 ).

Pengetua perlu memainkan peranan yang signifikan dalam mempengaruhi komitmen dan kepuasan kerja guru ke arah mewujudkan sekolah yang berkesan. Mengambil kira kepentingan peranan ini kepemimpinan pengajaran pengetua perlulah berperanan secara berkesan.

Peranan kepemimpinan pengajaran pengetua seperti mengajar, menyelia pengajaran-pengajaran dan mengadakan program perkembangan staf tidak begitu diambil berat oleh pengetua walaupun jelas dinyatakan dalam huraian tugas mereka. Mereka lebih memberi tumpuan kepada peranan sebagai pemimpin pentadbiran. Mengikut Shahril (2000) peranan sebagai pemimpin pentadbiran semata-mata sudah tidak lagi sesuai untuk mencapai matlamat pendidikan semasa serta menangani cabaran dan harapan pada masa hadapan.

Mengikut Shahril (2000) lagi, Jika situasi ini berlaku matlamat untuk mewujudkan sekolah berkesan tidak akan menjadi kenyataan kerana kebanyakan penulis dalam bidang pendidikan turut mengakui bahawa sebahagian besar pengetua yang berjaya mewujudkan sekolah berkesan berperanan sebagai pemimpin pengajaran.

            Mengikut Nanus (1992), kepemimpinan ialah enjin yang lebih bertenaga memandu sesebuah organisasi ke arah kecemerlangan dan kejayaan jangka panjang yang lebih menarik. Manakala mengikut Ogawa dan Bossert (1995) kepemimpinan berfungsi untuk mencapai kejayaan organisasi dengan menpengaruhi minda dan gelagat orang yang berada di dalam organisasi tersebut.

Sementara itu para sarjana tempatan, Abdullah dan Ainon (1997), menyatakan bahawa kepemimpinan ialah sejenis tingkah laku bertujuan untuk mempengaruhi orang lain supaya mereka sanggup dan secara sukarela melakukan apa yang dikehendaki oleh orang yang memimpin. Para pemimpin ialah orang yang mempunyai keupayaan menolong orang lain supaya patuh dengan secara rela hati, iaitu tanpa tekanan dan paksaan. Menurut Robiah (1988), kepemimpinan ialah mengenai usaha untuk membimbing tenaga di dalam sesuatu kumpulan. Ia berfungsi sebagai asas tindakan di kalangan anggota-anggota membimbing kegiatan mereka dan mempengaruhinya bagi memenuhi matlamat tertentu. Wan Mohd Zahid (1993), menyatakan bahawa kepemimpinan adalah kebolehan untuk mendorong manusia berusaha dengan penuh keghairahan bagi mencapai matlamat yang telah dikenal pasti. Zaidatol Akmaliah (1993), berpendapat bahawa kepemimpinan merupakan satu proses mempengaruhi orang lain melakukan sesuatu yang dikehendaki.

Kepemimpinan ialah kemampuan mempengaruhi minda dan gelagat anggota organisasi untuk mencapai tujuan organisasi melalui struktur dan prosedur baru. Pada kebiasaannya seseorang pemimpin menggunakan hanya teknik pengaruh yang tidak ada unsur paksa. Penggunaan pengaruh tanpa unsur paksaan ini membawa kepada hubungan yang positif di antara pemimpin dan pengikut. Ini bermakna bahawa subordinat menerima pengaruh daripada pemimpin kerana mereka menghormati, menyukai atau mengagungi pemimpin tersebut.

Konsep pemimpin atau pemimpin pendidikan yang digunakan dalam penyelidikan ini ialah proses menolong atau mengarah kumpulan untuk mencapai matlamat dan objektif khasnya sekolah. Ia juga merupakan aktiviti, inisiatif atau prosedur untuk menyelesaikan masalah kumpulan dan ahlinya. Seseorang pemimpin yang mempunyai status dan kedudukan rasmi mesti mempunyai minat dan hasrat untuk memimpin kumpulannya. Begitu juga pengetua sebagai pemimpin sekolah mesti mempunyai minat, visi dan matlamat bagi memimpin guru-guru untuk mencapai matlamat sekolah dan negara.

Rallis dan Highsmith (1986) telah menyatakan bahawa kepemimpinan pengajaran ialah kepemimpinan yang berwawasan dan berdaya maju. Mereka telah mengariskan fungsi kepemimpinan pengajaran sebagai:

(i) model yang berperanan bagi menjana visi dan idea kepada tindakan
 

(ii) pemimpin yang meransang guru-gurunya untuk mencapai kecemerlangan
 

(iii) pemimpin yang membantu guru-guru menjadi pembuat keputusan yang bijak (mengenal pasti dan menyelesaikan masalah) dan memberi tunjuk ajar dalam hal-hal pengajaran.
 

(iv) menggunakan sumber dan mengenal pasti sumber yang ada dan menggunakannya dengan secara efektif.
 

(v) meningkatkan iklim sekolah dan mengekalkan kemudahan serta memajukan proses pengajaran, dan
 

(vi) memeta dan mewujudkan struktur organisasi dan mekanisme untuk memajukan pengajaran dikalangan guru.

Manakala Reitzug dan Cross (1993) telah membincangkan amalan kepemimpinan pengajaran iaitu menggalakkan guru menyuarakan pendapat tentang kesulitan-kesulitan semasa pengajaran, sebagai fasilitator dalam menyelesaikan kesulitan-kesulitan tersebut dan memberi penghargaan kepada para guru.

National Association of Secondary School Principal (NASSP) telah menyenaraikan ciri-ciri kepemimpinan pengajaran yang berkesan dalam “Handbook on Effective Instructional Leadership”. Ciri-ciri tersebut adalah seperti berikut:

(i) berkeyakinan dan menaruh sepenuh kepercayaan serta pengharapan yang tinggi terhadap para guru dan kakitangan sekolah
 

(ii) menghabiskan sebahagian besar waktu kerja bersama guru-guru berbincang, membantu dan mendorong mereka bagi memajukan program pembelajaran dan pengajaran
 

(iii) berusaha mengesan dan mengenal pasti masalah-masalah dalam proses pengajaran dan pembelajaran, dan
 

(iv) terlibat secara langsung bagi mempastikan iklim serta budaya sekolah dapat mempengaruhi guru ke arah mencapai matlamat sekolah yang telah ditetapkan.

            Justeru itu, sebagai pemimpin sekolah tanpa perlu menggunakan kuasa dan kedudukan. Pengetua perlu mempunyai wawasan yang jauh didalam membangunkan kecemerlangan sekolah.  Wawasan adalah impian dalam tindakan (a dream in action). Wawasan pengetua atau tidak dapat direalitikan tanpa penglibatan komuniti sekolah secara menyeluruh. Stolp (1999) “A vision for creating a healthy school culture should be a collaborative activity among students, parents, staff, and the principals” (dalam ERIC Digest, Number 91). Agar perkongsian wawasan menjadi satu kenyataan, maka pengetua haruslah mempunyai wawasan yang baik. Secara amnya, wawasan yang baik harus mempunyai ciri-ciri berikut:

(1) Digerakkan oleh pemimpin (Leader Initiated) dan ini menuntut pengetua dan guru besar mempunyai kualiti kepemimpinan yang berkesan.
 

(2) Dikongsi dan disokong (Shared & Supported) iaitu mewujudkan pasukan sokongan dan komuniti berwawasan.
 

(3) Komprehensif dan terperinci (Comprehensive & Detail) iaitu tahu dan faham secara mendalam apa dan bagaimana wawasan tersebut hendak dicapai.
 

(4) Positif dan memberi dorongan (Positive & Inspiring) iaitu impian yang dapat merangsang dan memberi keyakinan kepada orang lain untuk turut serta mencapai wawasan.

            Pengetua yang berkesan sentiasa berusaha untuk melengkapkan dirinya dengan pelbagai ilmu kepimpinan kerana sekolah sebagai suatu sistem sosial terbuka terdedah kepada pelbagai pengaruh. Kepimpinan berkesan akan memastikan sekolah mencapai matlamatnya. Kesannya, pelbagai perubahan positif dan menggalakkan akan berlaku di sekolah.